نوشته‌ها

چگونه از فرزندم در دوران نوجوانی مراقبت کنم؟

چگونه از فرزند نوجوانم مراقبت کنم؟

اصولا دوران نوجوانی پلی است.از کودکی به بزرگسالی ، دوره ای خاص با تمام هیجان ها و چالش های تلخ و شیرین و متمایز از سایر دوره های زندگی.

معولا دوره نوجوانی از حدود 11 سالگی آغاز می شود و تا 19 سالگی ادامه دارد.

نوجوان به دنبال هویت از کودکی فاصله می گیرد و به سمت بزرگسالی و مسیولیت پذیری حرکت می کند .

شرایطی که ممکن است برایش سخت و پر از استرس باشد  و یا  دوره ای سرشار از شوق و سخت کوشی .

از جمله مهم ترین ویژگی های دوران نوجوانی

  • خطرپذیری : نوجوانان به علت کنجکاوی زیاد و استقلال بیشتر نسبت به دوران کودکی ممکن است به رفتارهای مخاره آمیز دست بزنند

 مثلا رانندگی با سرعت و هیجان زیاد و یا تجربه مصرف مواد.

شاید انجام چنین رفتارهای پرخطر را نوعی نشانه بزرگ شدن بدانند.

  • آسیب ناپذیری یا افسانه ی شخصی : نوجوان خود را فردی بی همتا و مصون از آسیب می پندارد.  او مخاطرات را بیشتر برای دیگران تصور می کند و به همین دلیل است که دست به رفتارهای پرخطر از جمله مصرف مواد یا شوخی و فعالیت و رانندگی خطرناک می زند.
  • کم حوصلگی : نوجوانان معمولا از دیدگاه بزرگترها و والدین کم حوصله هستند بخصوص وقتی که از شنیدن نصیحت های بزرگ ترها فرار می کنند و کم تحمل هستند

ممکن است نصیحت کردن والدین را کاری تکراری بدانند و یا احساس کنند که  هویت شخصی و استقلال شان زیر سوال می رود.

البته این کم حوصلگی نوجوان می تواند صرفا در تعامل با خانواده و والدین باشد،یعنی در طول روز و ساعاتی که با همسالان خود وقت می گذراند پر انرژی و پرجنب و جوش باشند.

  • نگاه نقادی  و سوال کننده : برخلاف دوران کودکی که همواره پدر و مادر مظهر قدرت ، علم و دانایی بودند در نوجوانی قدرت، توانایی و کامل و بی عیب بودن والدین زیر سوال می رود.

نوجوان اکنون می داند که گفته های والدین مطلقا درست و مساوی با قوانین بدون چون و چرا نمی باشد.

نگاه نقادی نسبت به اصول و قوانین داخل خانه و حتی قوانین مدرسه، جامعه،آموزه های اخلاقی و دینی در نوجوانی یک ویژگی بارز و متفاوت نسبت به دوره کودکی می باشد.

آگاهی از ویژگی های ذکر شده به شما کمک می کند تا رفتارهای نوجوان تان را حمل بر مشکل دار بودن او نکنید و آن ها را به عنوان رفتارهای متناسب با دوران رشد بپذیرید.

دوران نوجوانی

بلوغ و تکامل جسمی نوجوانان تان را بیشتر بشناسید

علاوه بر تغییرات عاطفی و شناختی گفته شده، فرزند نوجوان تان در حال تجربه ی تغییرات جسمی اساسی نیز هست.

واضح ترین ترین تغییر دوره بلوغ، بزرگ شدن اندازه بدن است. وقتی استخوان های یک پسر به طور ناگهانی رشد می کند اتفاقی که گاه برای خود نوجوان و اطرافیان او نیز حالت طنزآمیز می گیرید!

این عدم تناسب فیزیکی که در چهره و قد نوجوان دیده می شود و یا دورگه شدن صدای پسر، شروع عادت ماهیانه و رشد سینه در دختران، رشد موهای بدن بخصوص دور چانه و بالای لب پسران ، برای نوجوان شرم آور و باعث نگرانی نیز خواهد شد.

چگونه رشد جنسی فرزندم را به خوبی مدیریت کنم؟

در گذشته مردم به مسایل مربوط به دوران نوجوانی و بلوغ و بخصوص تغیرات جنسی آن سربسته اشاره می کردند.

اما امروزه نوجوانان از راهنمایی بیشتر والدین و آمادگی بهتر نسبت به شرایط پیش روی خود برخوردارند.

رسانه های امروزی، تلویزیون ، اینترنت و بالارفتن آگاهی در این جریان نقش بسزایی دارد.

اگرچه همچنان در بسیاری از مواقع نوجوانان از اطلاعات و راهنمایی کافی در این زمینه محروم هستند.

دلایل مختلفی برای این امر وجود دارد.

به عنوان مثال ممکن است شما به عنوان والدین تصور کنید که با وجود رسانه های امروزی، فرزندتان اطلاعات کافی از شرایط پیش روی دارند و نیاز به توضیح و راهنمایی شما ندارد.

اگرچه نحوه صحبت کردن و نوع لباس پوشیدن یک نوجوان در دوران نوجوانی، ظاهرا او را فردی بالغ و بزرگ نشان دهد اما در واقع نیاز به اطلاعات دقیق و حمایت والدین احساس می شود.

بنابراین نوجوان های ما آنقدرها که نشان می دهند آگاه نیستند.

برای مثال چند درصد از نوجوانان تفاوت میان رابطه صمیمانه و رابطه جنسی را می دانند؟

یا تفاوت میان عشق و شهوت را؟ یا تفاوت میان عشق و عشق ورزی را؟ چند درصد از نوجوانان در مقابل تغییرات جسمانی و جنسی خود احساس طبیعی بودن دارند؟

خودتان را به جای نوجوان بگذارید

دوران نوجوانی خود را بخاطر بیاورید.

مطمئنا باور دارید که در هیچ زمان دیگری به اندازه حال حاضر با انبوهی از مطالب مضر، مشغولیت ذهنی و شرایط متعدد تصمیم گیری روبه رو نبوده اید.

مجسم کنید که یک دانش آموز سال آخر در یک دبیرستان امروزی با رسانه های مجازی و حجم عظیم مطالب غیراخلاقی، همچنین دوستانی با تجربه روابط جنسی هستید.

در چنین شرایطی تصمیم گیری و انتخاب ارزش سخت تر و حیاتی از گذشته خواهد بود.

بی شک با توجه به این همه خطرات بزرگ،(تهدید بیماری آمیزشی، سواستفاده جنسی و…) نوجوان تان به شدت نیازمند اطلاعات صحیح و حمایت بیشتر از جانب شما خواهد بود.

تاثیر بلوغ زودرس در پسران در دوران نوجوانی

تحقیقات نشان می دهد که پسرانی که نسبت به همسالان خود زودتر به بلوغ می رسند احساس بهتری نسبت به خود دارند.

آنان از لحاظ جسمانی رشد بیشتری نسبت به همسالان خود دارند در نتیجه از احساس قدرت ، توجه، و عشق بیشتری برخورداند.

اگرچه بلوغ زودرس در پسران از لحاظ روانی احساس برتری خاصی به فرد می دهد اما داشتن روابط دوستانه بیشتر با افراد بزرگ تر یا تمایل بیشتر به فعالیت های انحرافی نیز مشکل ساز می باشد.

بلوغ در دوران نوجوانی

تاثیر بلوغ دیررس در دختران در دوران نوجوانی

برخلاف پسرها که  از بلوغ زودرس تاثیرات مثبتی می گیرند، دخترانی که زودتر به سن بلوغ می رسند، دارای مشکلات احساسی بیشتری نسبت به همسالان خود می باشند.

دختران نوجوان به واسطه رشد جسمانی بیشتر، از بقیه همسالان جدا شده در نتیجه این موضوع می تواند همراه با تصویری ضعیف تر از خود، احساس انزوا، افسردگی و اضطراب همراه باشد.

شاید بتوان این موضوع را اینگونه توجیه کرد که بلوغ چالشی است که نیاز به تطبیق « روانی » توسط نوجوان دارد و نوجوانانی که در سن پایین تر دچار بلوغ زودرس می شوند، برای این انطباق آمادگی کمتری دارند.

همچنین  به طور کلی در سن بلوغ نسبت چربی بدن به ماهیچه به طور چشمگیری افزایش پیدا می کند و بلوغ زودرس در دختران به معنای دور شدن از حالت لاغری ایده آل جامعه و همسالان است.

در مقایسه با دختران، این حالت در پسران که از مزایای قد بلند بودن و ماهیچه ای بودن برخوردار می شوند، یک مزیت محسوب می شود.

بر اساس توضیحات داده شده، لازم است تا شما به عنوان والدین با فرزندتان در خصوص تغییرات دوران بلوغ، گفت و گویی صمیمی و روشن شکل دهید و او را با ماهیت تغییرات این دوران کاملا آشنا کنید.

شکاف نسل ها و دوران نوجوانی

ممکن است تصور کنید  بین نگرش ها و ارزش های نوجوانان و والدین (بزرگسالان) ، تفاوت های اساسی وجود دارد، چیزی که از آن با عنوان شکاف نسل ها یاد می شود.

 جالب است بدانید که پژوهش ها و بررسی ها نشان داده که بین نوجوانان و والدین شان در خصوص ارزش ها و موضوعات مهم مانند: سخت کوشی، بلند پروازی تحصیلی و شغلی و خصوصیات شخصیتی مهم، باور و اعتقادات مشترک وجود دارد.

در واقع تفاوت نگرشی که بین نوجوان با هم دوه ای ها ( هم نسل های خود) در زمینه موضوعات اساسی مانند دین، کار، یا تحصیل وجود دارد خیلی بیشتر از تفاوت نگرش او با والدین است.

دلیل این شباهت در عقاید اصلی می تواند پس زمینه اجتماعی، دینی و فرهنگی مشترک و محیط رشدی مشترک با والدین باشد.

اما در موضوعاتی که سلیقه شخصی در آن مطرح است مانند سبک لباس پوشیدن، نوع مدل مو، انتخاب موسیقی دلخواه و مواردی از این قبیل، این شکاف نسل بارز است.

در این گونه موارد که ترجیحات و سلایق افراد، بیشتر تحت تاثیر مد زمانه و بسیار زودگذر می باشد، نوجوان از دوستان خود بیشتر تاثیر می پذیرد تا والدین یا  سایر بزرگسالان.

بر این اساس “داشتن مهارت کافی برای گفت و گو با فرزند” یکی از مهم ترین ابزارهایی است که می تواند تفاوت سلیقه ی شما و نوجوان تان را پوشش دهد و از مشکلات احتمالی به خوبی پیشگیری کند.

نوجوان و مدیریت استرس

 

نوجوانان نیز مانند بزرگسالان ممکن است هر روز استرس را تجربه کنند و یا دگیری مهارت های مدیریت استرس می تواند برای آنها مفید باشد. بیشتر نوجوانان زمانی استرس بیشتری احساس می کنند که موقعیت موجود را خطرناک، دشوار، یا دردناک تلقی کنند و توان کافی برای مواجه شدن با آن وضعیت را در خود احساس نمی کنند. در ذیل به برخی از ریشه های استرس نوجوانان اشاره شده است:

  • انتظارات موجود در محیط مدرسه و احساس نا امیدی و کلافگی
  • احساست و تفکرات منفی در باره ی خود
  • تغییر در بدن آنها
  • مشکلات در رابطه با دوستان و یا همکلاسی ها در مدرسه
  • عدم امنیت در محیط زندگی یا در همسایگی
  • جدایی یا طلاق والدین
  • بیماری های مزمن یا دیگر مشکلات جدی در خانواده
  • مرگ عزیزان
  • تغییر مدرسه
  • فعالیت بیش از حد یا انتظارات بیش از حد
  • مشکل مالی خانواده

 

برخی از نوجوانان در استرس غرق می شوند. زمانی که این اتفاق می افتد، میزان زیاد استرس که به اندازه ی کافی مدیریت نشده اند می تواند اضطراب، گوشه گیری، خشونت، بیماری های جسمی، یا روی آوردن به راه های ناسالم مقابله با استرس مانند مصرف موادمخدر و الکل را در پی داشته باشند.

ما هنگامی که شرایط را دشوار یا آزار دهنده می بینیم، در ذهن و جسم ما تغییراتی اتفاق می افتد که ما را برای مقابله با خطر آماده می سازد. این پاسخ های “جنگ، جنگ، یا گریز” شامل ضربان بالاتر قلب و ریتم تنفس بالاتر، افزایش خون رسانی به عضلات بازو ها و پاها، سردی دست و پا، احساس ناراحتی و درد معده و احساس وحشت می شوند.

 

مکانیزم یکسانی که پاسخ به استرس را شروع می کند، می تواند آن را متوقف سازد. پس از آنکه متوجه می شویم که شرایط دیگر خطرناک نیست، بلافاصله تغییرات می توانند در ذهن و بدن ما برای کمک به ما برای بازیافتن آرامش و آسودگی رخ دهند. این “پاسخ ریلکسیشن” شامل کاهش ضربان قلب و ریتم تنفس، و یک احساس کلی آسایش می شود. نوجوانانی که به یک به سطح مطلوبی از مهارت “پاسخ های ریلکسیشن” و دیگر مهارت های مدیریت استرس دست می یابند، کمتر در مقابل استرس دچار درماندگی شده و گزینه ها بیشتری برای مقابله با استرس در اختیار خواهند داشت.

 

والدین نیز می توانند به روش های زیر به نوجوان کمک کنند:

  • همواره نسبت به اثرات احتمالی استرس بر سلامت، رفتار، افکار، یا احساسات نوجوان گوش به زنگ باشند.
  • به حرف های نوجوان به دقت گوش کنند تا در صورت حمله ی استرس به سرعت متوجه آن شوند.
  • فراگیری و مدل سازی مهارت های مدیریت استرس
  • پشتیبانی در فعالیت های ورزشی و دیگر فعالیت های خیرخواهانه اجتماعی

 

نوجوانان با بکارگیری اصول و رفتارهای زیر می توانند استرس خود را کاهش دهند:

  • طبق یک برنامه ی دقیق و مداوم ورزش کرده و برنامه ی غذایی منظمی داشته باشند.
  • پرهیز از مصرف زیاد نوشیدنی ها و غذاهای حاوی کافئین که می توانند سبب تشدید احساس اضطراب و بی قراری شوند.
  • دوری از مواد مخدر، الکل و دخانیات
  • یادگیری تمرینات ریلکسیشن ( تکنیک های تنفس شکمی و ریلکسیشن عضلات)
  • رشد مهارت های جرات ورزی. برای مثال، ابراز احساسات با قاطعیت و بدور از موضعی تهاجمی یا منفعل: (“زمانی که غر می زنی من عصبانی می شوم”، “لطفا دیگر غر نزن”).
  • با تمرین خود را برای کارها و موقعیت های استرس زا آماده سازند. برای مثال اگر صحبت کردن در جمع شما را مضطرب می سازد، برای تمرین ورفع این مشکل می توانید در یک سخنرانی و یا کنفراس در کلاس های مدرسه شرکت کنید.
  • کاستن از گفتگوی درونی منفی با خود: هنگامی که افکار منفی به شما هجوم می آورند، با افکار جایگزین مثبت یا افکار فاقد بار منفی، به مقابله با آنها بپردازید. “زندگی من هرگز بهتر نخواهد شد” را می توان با “اگر الان احساس نا امیدی می کنم، اما احتمالا زندگی من در آینده با تلاش خودم و کمک دیگران بهتر خواهد شد” جایگزین کرد.
  • به جای آنکه از خود و دیگران توقع داشته باشید همواره بی عیب و نقص و کامل باشید، سعی کنید یاد بگیرید تا از کارهای موثری که به اندازه ی کافی آنها رابخوبی انجام داده اید احساس رضایت داشته باشید.
  • هر ازگاهی از موقعیت های استرس زا فاصله گرفته و آرامش خود را باز یابید. کارهایی مانند گوش دادن به موسیقی، گفت وگو با یک دوست، نقاشی، نوشتن، یا گذراندن وقت خود با یک حیوان خانگی می توانند موجب کاهش استرس شوند.
  • تشکیل شبکه ای از دوستان که به شما در مقابله با استرس از طریق فعالیت های سالم کمک می کنند.

با استفاده از این تکنیک ها و روشهای دیگر، نوجوانان می توانند به مدیریت استرس خود بپردازند. اگر نوجوانی در باره ی تجربه ی استرس شدید با شما سخن می گوید و یا علایم آن را نشان می دهد، مشاوره با یک روان پزشک کودک و نوجوان یا یک متخصص در زمینه ی سلامت روانی می تواند به او کمک کند.

منبع: com.مشاوره-آنلاین