نوشته‌ها

چگونه از فرزندم در دوران نوجوانی مراقبت کنم؟

چگونه از فرزند نوجوانم مراقبت کنم؟

اصولا دوران نوجوانی پلی است.از کودکی به بزرگسالی ، دوره ای خاص با تمام هیجان ها و چالش های تلخ و شیرین و متمایز از سایر دوره های زندگی.

معولا دوره نوجوانی از حدود 11 سالگی آغاز می شود و تا 19 سالگی ادامه دارد.

نوجوان به دنبال هویت از کودکی فاصله می گیرد و به سمت بزرگسالی و مسیولیت پذیری حرکت می کند .

شرایطی که ممکن است برایش سخت و پر از استرس باشد  و یا  دوره ای سرشار از شوق و سخت کوشی .

از جمله مهم ترین ویژگی های دوران نوجوانی

  • خطرپذیری : نوجوانان به علت کنجکاوی زیاد و استقلال بیشتر نسبت به دوران کودکی ممکن است به رفتارهای مخاره آمیز دست بزنند

 مثلا رانندگی با سرعت و هیجان زیاد و یا تجربه مصرف مواد.

شاید انجام چنین رفتارهای پرخطر را نوعی نشانه بزرگ شدن بدانند.

  • آسیب ناپذیری یا افسانه ی شخصی : نوجوان خود را فردی بی همتا و مصون از آسیب می پندارد.  او مخاطرات را بیشتر برای دیگران تصور می کند و به همین دلیل است که دست به رفتارهای پرخطر از جمله مصرف مواد یا شوخی و فعالیت و رانندگی خطرناک می زند.
  • کم حوصلگی : نوجوانان معمولا از دیدگاه بزرگترها و والدین کم حوصله هستند بخصوص وقتی که از شنیدن نصیحت های بزرگ ترها فرار می کنند و کم تحمل هستند

ممکن است نصیحت کردن والدین را کاری تکراری بدانند و یا احساس کنند که  هویت شخصی و استقلال شان زیر سوال می رود.

البته این کم حوصلگی نوجوان می تواند صرفا در تعامل با خانواده و والدین باشد،یعنی در طول روز و ساعاتی که با همسالان خود وقت می گذراند پر انرژی و پرجنب و جوش باشند.

  • نگاه نقادی  و سوال کننده : برخلاف دوران کودکی که همواره پدر و مادر مظهر قدرت ، علم و دانایی بودند در نوجوانی قدرت، توانایی و کامل و بی عیب بودن والدین زیر سوال می رود.

نوجوان اکنون می داند که گفته های والدین مطلقا درست و مساوی با قوانین بدون چون و چرا نمی باشد.

نگاه نقادی نسبت به اصول و قوانین داخل خانه و حتی قوانین مدرسه، جامعه،آموزه های اخلاقی و دینی در نوجوانی یک ویژگی بارز و متفاوت نسبت به دوره کودکی می باشد.

آگاهی از ویژگی های ذکر شده به شما کمک می کند تا رفتارهای نوجوان تان را حمل بر مشکل دار بودن او نکنید و آن ها را به عنوان رفتارهای متناسب با دوران رشد بپذیرید.

دوران نوجوانی

بلوغ و تکامل جسمی نوجوانان تان را بیشتر بشناسید

علاوه بر تغییرات عاطفی و شناختی گفته شده، فرزند نوجوان تان در حال تجربه ی تغییرات جسمی اساسی نیز هست.

واضح ترین ترین تغییر دوره بلوغ، بزرگ شدن اندازه بدن است. وقتی استخوان های یک پسر به طور ناگهانی رشد می کند اتفاقی که گاه برای خود نوجوان و اطرافیان او نیز حالت طنزآمیز می گیرید!

این عدم تناسب فیزیکی که در چهره و قد نوجوان دیده می شود و یا دورگه شدن صدای پسر، شروع عادت ماهیانه و رشد سینه در دختران، رشد موهای بدن بخصوص دور چانه و بالای لب پسران ، برای نوجوان شرم آور و باعث نگرانی نیز خواهد شد.

چگونه رشد جنسی فرزندم را به خوبی مدیریت کنم؟

در گذشته مردم به مسایل مربوط به دوران نوجوانی و بلوغ و بخصوص تغیرات جنسی آن سربسته اشاره می کردند.

اما امروزه نوجوانان از راهنمایی بیشتر والدین و آمادگی بهتر نسبت به شرایط پیش روی خود برخوردارند.

رسانه های امروزی، تلویزیون ، اینترنت و بالارفتن آگاهی در این جریان نقش بسزایی دارد.

اگرچه همچنان در بسیاری از مواقع نوجوانان از اطلاعات و راهنمایی کافی در این زمینه محروم هستند.

دلایل مختلفی برای این امر وجود دارد.

به عنوان مثال ممکن است شما به عنوان والدین تصور کنید که با وجود رسانه های امروزی، فرزندتان اطلاعات کافی از شرایط پیش روی دارند و نیاز به توضیح و راهنمایی شما ندارد.

اگرچه نحوه صحبت کردن و نوع لباس پوشیدن یک نوجوان در دوران نوجوانی، ظاهرا او را فردی بالغ و بزرگ نشان دهد اما در واقع نیاز به اطلاعات دقیق و حمایت والدین احساس می شود.

بنابراین نوجوان های ما آنقدرها که نشان می دهند آگاه نیستند.

برای مثال چند درصد از نوجوانان تفاوت میان رابطه صمیمانه و رابطه جنسی را می دانند؟

یا تفاوت میان عشق و شهوت را؟ یا تفاوت میان عشق و عشق ورزی را؟ چند درصد از نوجوانان در مقابل تغییرات جسمانی و جنسی خود احساس طبیعی بودن دارند؟

خودتان را به جای نوجوان بگذارید

دوران نوجوانی خود را بخاطر بیاورید.

مطمئنا باور دارید که در هیچ زمان دیگری به اندازه حال حاضر با انبوهی از مطالب مضر، مشغولیت ذهنی و شرایط متعدد تصمیم گیری روبه رو نبوده اید.

مجسم کنید که یک دانش آموز سال آخر در یک دبیرستان امروزی با رسانه های مجازی و حجم عظیم مطالب غیراخلاقی، همچنین دوستانی با تجربه روابط جنسی هستید.

در چنین شرایطی تصمیم گیری و انتخاب ارزش سخت تر و حیاتی از گذشته خواهد بود.

بی شک با توجه به این همه خطرات بزرگ،(تهدید بیماری آمیزشی، سواستفاده جنسی و…) نوجوان تان به شدت نیازمند اطلاعات صحیح و حمایت بیشتر از جانب شما خواهد بود.

تاثیر بلوغ زودرس در پسران در دوران نوجوانی

تحقیقات نشان می دهد که پسرانی که نسبت به همسالان خود زودتر به بلوغ می رسند احساس بهتری نسبت به خود دارند.

آنان از لحاظ جسمانی رشد بیشتری نسبت به همسالان خود دارند در نتیجه از احساس قدرت ، توجه، و عشق بیشتری برخورداند.

اگرچه بلوغ زودرس در پسران از لحاظ روانی احساس برتری خاصی به فرد می دهد اما داشتن روابط دوستانه بیشتر با افراد بزرگ تر یا تمایل بیشتر به فعالیت های انحرافی نیز مشکل ساز می باشد.

بلوغ در دوران نوجوانی

تاثیر بلوغ دیررس در دختران در دوران نوجوانی

برخلاف پسرها که  از بلوغ زودرس تاثیرات مثبتی می گیرند، دخترانی که زودتر به سن بلوغ می رسند، دارای مشکلات احساسی بیشتری نسبت به همسالان خود می باشند.

دختران نوجوان به واسطه رشد جسمانی بیشتر، از بقیه همسالان جدا شده در نتیجه این موضوع می تواند همراه با تصویری ضعیف تر از خود، احساس انزوا، افسردگی و اضطراب همراه باشد.

شاید بتوان این موضوع را اینگونه توجیه کرد که بلوغ چالشی است که نیاز به تطبیق « روانی » توسط نوجوان دارد و نوجوانانی که در سن پایین تر دچار بلوغ زودرس می شوند، برای این انطباق آمادگی کمتری دارند.

همچنین  به طور کلی در سن بلوغ نسبت چربی بدن به ماهیچه به طور چشمگیری افزایش پیدا می کند و بلوغ زودرس در دختران به معنای دور شدن از حالت لاغری ایده آل جامعه و همسالان است.

در مقایسه با دختران، این حالت در پسران که از مزایای قد بلند بودن و ماهیچه ای بودن برخوردار می شوند، یک مزیت محسوب می شود.

بر اساس توضیحات داده شده، لازم است تا شما به عنوان والدین با فرزندتان در خصوص تغییرات دوران بلوغ، گفت و گویی صمیمی و روشن شکل دهید و او را با ماهیت تغییرات این دوران کاملا آشنا کنید.

شکاف نسل ها و دوران نوجوانی

ممکن است تصور کنید  بین نگرش ها و ارزش های نوجوانان و والدین (بزرگسالان) ، تفاوت های اساسی وجود دارد، چیزی که از آن با عنوان شکاف نسل ها یاد می شود.

 جالب است بدانید که پژوهش ها و بررسی ها نشان داده که بین نوجوانان و والدین شان در خصوص ارزش ها و موضوعات مهم مانند: سخت کوشی، بلند پروازی تحصیلی و شغلی و خصوصیات شخصیتی مهم، باور و اعتقادات مشترک وجود دارد.

در واقع تفاوت نگرشی که بین نوجوان با هم دوه ای ها ( هم نسل های خود) در زمینه موضوعات اساسی مانند دین، کار، یا تحصیل وجود دارد خیلی بیشتر از تفاوت نگرش او با والدین است.

دلیل این شباهت در عقاید اصلی می تواند پس زمینه اجتماعی، دینی و فرهنگی مشترک و محیط رشدی مشترک با والدین باشد.

اما در موضوعاتی که سلیقه شخصی در آن مطرح است مانند سبک لباس پوشیدن، نوع مدل مو، انتخاب موسیقی دلخواه و مواردی از این قبیل، این شکاف نسل بارز است.

در این گونه موارد که ترجیحات و سلایق افراد، بیشتر تحت تاثیر مد زمانه و بسیار زودگذر می باشد، نوجوان از دوستان خود بیشتر تاثیر می پذیرد تا والدین یا  سایر بزرگسالان.

بر این اساس “داشتن مهارت کافی برای گفت و گو با فرزند” یکی از مهم ترین ابزارهایی است که می تواند تفاوت سلیقه ی شما و نوجوان تان را پوشش دهد و از مشکلات احتمالی به خوبی پیشگیری کند.

نوجوان در جست وجوی هویت

 

 

فعالیت بدن آنها به شدت بالا می رود. احساس سردرگمی، ترس و تنهایی بر آنها چیره می شود. دمدمی مزاج، پنهان کار و کج خلق می شوند. احساس می کنید دیگر فرزند خودتان را نمی شناسید. چه بر فرزندتان آمده است؟ پاسخ این سوال بلوغ است.

در سال های نوجوانی، افراد تلاش خود را برای یافتن هویت خود را آغاز می کنند. دکتر لس پروت، استاد روانشناسی، هفت راه معمول درمیان نوجوان برای نشان دادن تلاش خود در جهت کسب هویت را بیان می کند برای آنکه شما بتوانید مسائل مربوط به بلوغ فرزند خود بهتر درک کنید:

ازطریق نماد های ظاهری:

نوجوانان سعی می کنند با پوشیدن لباس های خاص و داشتن متعلقات خاص، از دستگاه های پخش  گرفته تا عینک های آفتابی، پرستیژ خاصی را بنا کرده و کسب اعتبار نمایند. این نمادها به آنان کمک می کند تا هویت خود را در ارتباط با گروهی خاص تعریف کنند.

از طریق رفتارهای ممنوع:

نوجوانان اغلب احساس می کنند که با بزرگ به نظر رسیدن در چشم دیگران می توانند اعتبار و پذیرش دیگران را کسب کنند. آنها شروع به انجام کارهایی می کنند که احساس می کنند به بزرگسالی مربوط هستند، مانند سیگار کشیدن، نوشیدن الکل، مصرف مواد مخدر و فعالیت های جنسی.

از طریق طغیان و سرکشی:

با طغیان و سرپیچی جدایی را به نمایش می گذارند. نوجوان از این راه می توانند هویت مستقل و جدای خود را از والدین و دیگر افراد مسئول نشان دهند، و در عین حال پذیرش و مقبولیت خود در نزد همسالان خود را نیز حفظ کنند.

از طریق الگوها قرار دادن افراد مشهور:

چهره های مشهور می توانند برای نوجوان که به دنبال تجربه ی قالب های مختلف شخصیتی است به الگو مبدل شوند. آنها ممکن است بخواهند هویت خود را در قالب یک شخص مشهور تعریف کنند، بنابراین تمام تلاش خود بکار می گیرند تا بیشتر به آن چهره نزدیک شده و شبیه او شوند، و در واقع با این کار،هویت فردی خود را از دست می دهند. این تطابق با چهره های شناخته شده به نوجوانان احساس تعلق می بخشد.

از طریق عدم پذیرش مغرورانه

نوجوانان ممکن است نسبت به حذف همسالان متعصب باشند، زیرا آنها پیوسته در تلاش هستند تا هویت خود را در رابطه با دیگران تعریف کنند، و نمی خواهند با کسانی که دارای ویژگی های  شخصیتی مورد پذیرش و دلخواه او نیستند در ارتباط باشند. آنها تلاش می کنند با طرد کردن و فاصله گرفتن از افرادی که شبیه آنها نیستند، هویت خود را قوت بخشند.

کمک به نوجوان

بنا نهادن هویت فردی یک پروسه ی ساده نیست. همواره در مراحل مختلف این راه گزینه ها و انتخاب های پیچیده و گیج کننده ای در مقابل نوجوان قرار می گیرد. شما می توانید به نوجوان کمک کنید تا با آگاهی از شرایطی که در آن هستند، پایدارترین جنبه های هویت خود را بیابند، این راهی است که در آن می توانند صبورانه جامه ی هویت را به آرامی برتن خود ببافند. از این تمرینات به عنوان راهی برای باز کردن بحث هویت فردی و ارزش ها استفاده کنید:

دایره های سه گانه و متحد المرکزی ترسیم کنید. سپس به نوجوان بگویید تا لیستی از ویژگی های شخصیتی که از بیشترین اهمیت برخوردار هستند و کمترین تمایل را به تغییر آنها دارد، را در دایره ی وسط قرار دهد، ویژگی های شخصیتی که کمترین اهمیت را دارند را نیز در بیرونی ترین دایره قرار دهد، و ویژگی هایی را که از لحاظ اهمیت دربین این دو قرار دارند را نیز در دایره ی وسط قرار دهند. از این نمودار برای صحبت در مورد ارزش ها و اخلاقیاتی صحبت کنید که فشار همسالان انها را از بین می برد.

از مجلات قدیمی و خوانده شده استفاده کنید و از کودک بخواهید دو کلاژ ترسیم کند. یکی از این مجموعه ها با عنوان “من چه کسی هستم؟” و دیگری “دلم می خواهد چه کسی باشم؟”. زمانی که کار ساخت مجموعه ها به پایان رسید، در مورد هرکدام از تصاویری که انتخاب شده اند گفت و گو کنید. از او بپرسید که چه تفاوت هایی میان این دو مجموعه وجود دارند و چگونه تصاویر نمایش داده شده در هرکدام از دو مجموعه موجب احساس رضایت مندی یا نمایانگر سردرگمی در هویت هستند.

در بالای یک صفحه کاغذ بنویسید: “من که هستم؟” سپس از نوجوان بخواهید تا 20 پاسخ خود را به این سوال، به سریعترین شکل ممکن و بدون خودسانسوری، برروی کاغذ بنویسد. در مورد پاسخ ها و انگیزه های انتخاب هر کدام با او صحبت کنید.

مترجم: محمد آلاله

منبع: کودک و نوجوان