نوشته‌ها

چگونه از فرزندم در دوران نوجوانی مراقبت کنم؟

چگونه از فرزند نوجوانم مراقبت کنم؟

اصولا دوران نوجوانی پلی است.از کودکی به بزرگسالی ، دوره ای خاص با تمام هیجان ها و چالش های تلخ و شیرین و متمایز از سایر دوره های زندگی.

معولا دوره نوجوانی از حدود 11 سالگی آغاز می شود و تا 19 سالگی ادامه دارد.

نوجوان به دنبال هویت از کودکی فاصله می گیرد و به سمت بزرگسالی و مسیولیت پذیری حرکت می کند .

شرایطی که ممکن است برایش سخت و پر از استرس باشد  و یا  دوره ای سرشار از شوق و سخت کوشی .

از جمله مهم ترین ویژگی های دوران نوجوانی

  • خطرپذیری : نوجوانان به علت کنجکاوی زیاد و استقلال بیشتر نسبت به دوران کودکی ممکن است به رفتارهای مخاره آمیز دست بزنند

 مثلا رانندگی با سرعت و هیجان زیاد و یا تجربه مصرف مواد.

شاید انجام چنین رفتارهای پرخطر را نوعی نشانه بزرگ شدن بدانند.

  • آسیب ناپذیری یا افسانه ی شخصی : نوجوان خود را فردی بی همتا و مصون از آسیب می پندارد.  او مخاطرات را بیشتر برای دیگران تصور می کند و به همین دلیل است که دست به رفتارهای پرخطر از جمله مصرف مواد یا شوخی و فعالیت و رانندگی خطرناک می زند.
  • کم حوصلگی : نوجوانان معمولا از دیدگاه بزرگترها و والدین کم حوصله هستند بخصوص وقتی که از شنیدن نصیحت های بزرگ ترها فرار می کنند و کم تحمل هستند

ممکن است نصیحت کردن والدین را کاری تکراری بدانند و یا احساس کنند که  هویت شخصی و استقلال شان زیر سوال می رود.

البته این کم حوصلگی نوجوان می تواند صرفا در تعامل با خانواده و والدین باشد،یعنی در طول روز و ساعاتی که با همسالان خود وقت می گذراند پر انرژی و پرجنب و جوش باشند.

  • نگاه نقادی  و سوال کننده : برخلاف دوران کودکی که همواره پدر و مادر مظهر قدرت ، علم و دانایی بودند در نوجوانی قدرت، توانایی و کامل و بی عیب بودن والدین زیر سوال می رود.

نوجوان اکنون می داند که گفته های والدین مطلقا درست و مساوی با قوانین بدون چون و چرا نمی باشد.

نگاه نقادی نسبت به اصول و قوانین داخل خانه و حتی قوانین مدرسه، جامعه،آموزه های اخلاقی و دینی در نوجوانی یک ویژگی بارز و متفاوت نسبت به دوره کودکی می باشد.

آگاهی از ویژگی های ذکر شده به شما کمک می کند تا رفتارهای نوجوان تان را حمل بر مشکل دار بودن او نکنید و آن ها را به عنوان رفتارهای متناسب با دوران رشد بپذیرید.

دوران نوجوانی

بلوغ و تکامل جسمی نوجوانان تان را بیشتر بشناسید

علاوه بر تغییرات عاطفی و شناختی گفته شده، فرزند نوجوان تان در حال تجربه ی تغییرات جسمی اساسی نیز هست.

واضح ترین ترین تغییر دوره بلوغ، بزرگ شدن اندازه بدن است. وقتی استخوان های یک پسر به طور ناگهانی رشد می کند اتفاقی که گاه برای خود نوجوان و اطرافیان او نیز حالت طنزآمیز می گیرید!

این عدم تناسب فیزیکی که در چهره و قد نوجوان دیده می شود و یا دورگه شدن صدای پسر، شروع عادت ماهیانه و رشد سینه در دختران، رشد موهای بدن بخصوص دور چانه و بالای لب پسران ، برای نوجوان شرم آور و باعث نگرانی نیز خواهد شد.

چگونه رشد جنسی فرزندم را به خوبی مدیریت کنم؟

در گذشته مردم به مسایل مربوط به دوران نوجوانی و بلوغ و بخصوص تغیرات جنسی آن سربسته اشاره می کردند.

اما امروزه نوجوانان از راهنمایی بیشتر والدین و آمادگی بهتر نسبت به شرایط پیش روی خود برخوردارند.

رسانه های امروزی، تلویزیون ، اینترنت و بالارفتن آگاهی در این جریان نقش بسزایی دارد.

اگرچه همچنان در بسیاری از مواقع نوجوانان از اطلاعات و راهنمایی کافی در این زمینه محروم هستند.

دلایل مختلفی برای این امر وجود دارد.

به عنوان مثال ممکن است شما به عنوان والدین تصور کنید که با وجود رسانه های امروزی، فرزندتان اطلاعات کافی از شرایط پیش روی دارند و نیاز به توضیح و راهنمایی شما ندارد.

اگرچه نحوه صحبت کردن و نوع لباس پوشیدن یک نوجوان در دوران نوجوانی، ظاهرا او را فردی بالغ و بزرگ نشان دهد اما در واقع نیاز به اطلاعات دقیق و حمایت والدین احساس می شود.

بنابراین نوجوان های ما آنقدرها که نشان می دهند آگاه نیستند.

برای مثال چند درصد از نوجوانان تفاوت میان رابطه صمیمانه و رابطه جنسی را می دانند؟

یا تفاوت میان عشق و شهوت را؟ یا تفاوت میان عشق و عشق ورزی را؟ چند درصد از نوجوانان در مقابل تغییرات جسمانی و جنسی خود احساس طبیعی بودن دارند؟

خودتان را به جای نوجوان بگذارید

دوران نوجوانی خود را بخاطر بیاورید.

مطمئنا باور دارید که در هیچ زمان دیگری به اندازه حال حاضر با انبوهی از مطالب مضر، مشغولیت ذهنی و شرایط متعدد تصمیم گیری روبه رو نبوده اید.

مجسم کنید که یک دانش آموز سال آخر در یک دبیرستان امروزی با رسانه های مجازی و حجم عظیم مطالب غیراخلاقی، همچنین دوستانی با تجربه روابط جنسی هستید.

در چنین شرایطی تصمیم گیری و انتخاب ارزش سخت تر و حیاتی از گذشته خواهد بود.

بی شک با توجه به این همه خطرات بزرگ،(تهدید بیماری آمیزشی، سواستفاده جنسی و…) نوجوان تان به شدت نیازمند اطلاعات صحیح و حمایت بیشتر از جانب شما خواهد بود.

تاثیر بلوغ زودرس در پسران در دوران نوجوانی

تحقیقات نشان می دهد که پسرانی که نسبت به همسالان خود زودتر به بلوغ می رسند احساس بهتری نسبت به خود دارند.

آنان از لحاظ جسمانی رشد بیشتری نسبت به همسالان خود دارند در نتیجه از احساس قدرت ، توجه، و عشق بیشتری برخورداند.

اگرچه بلوغ زودرس در پسران از لحاظ روانی احساس برتری خاصی به فرد می دهد اما داشتن روابط دوستانه بیشتر با افراد بزرگ تر یا تمایل بیشتر به فعالیت های انحرافی نیز مشکل ساز می باشد.

بلوغ در دوران نوجوانی

تاثیر بلوغ دیررس در دختران در دوران نوجوانی

برخلاف پسرها که  از بلوغ زودرس تاثیرات مثبتی می گیرند، دخترانی که زودتر به سن بلوغ می رسند، دارای مشکلات احساسی بیشتری نسبت به همسالان خود می باشند.

دختران نوجوان به واسطه رشد جسمانی بیشتر، از بقیه همسالان جدا شده در نتیجه این موضوع می تواند همراه با تصویری ضعیف تر از خود، احساس انزوا، افسردگی و اضطراب همراه باشد.

شاید بتوان این موضوع را اینگونه توجیه کرد که بلوغ چالشی است که نیاز به تطبیق « روانی » توسط نوجوان دارد و نوجوانانی که در سن پایین تر دچار بلوغ زودرس می شوند، برای این انطباق آمادگی کمتری دارند.

همچنین  به طور کلی در سن بلوغ نسبت چربی بدن به ماهیچه به طور چشمگیری افزایش پیدا می کند و بلوغ زودرس در دختران به معنای دور شدن از حالت لاغری ایده آل جامعه و همسالان است.

در مقایسه با دختران، این حالت در پسران که از مزایای قد بلند بودن و ماهیچه ای بودن برخوردار می شوند، یک مزیت محسوب می شود.

بر اساس توضیحات داده شده، لازم است تا شما به عنوان والدین با فرزندتان در خصوص تغییرات دوران بلوغ، گفت و گویی صمیمی و روشن شکل دهید و او را با ماهیت تغییرات این دوران کاملا آشنا کنید.

شکاف نسل ها و دوران نوجوانی

ممکن است تصور کنید  بین نگرش ها و ارزش های نوجوانان و والدین (بزرگسالان) ، تفاوت های اساسی وجود دارد، چیزی که از آن با عنوان شکاف نسل ها یاد می شود.

 جالب است بدانید که پژوهش ها و بررسی ها نشان داده که بین نوجوانان و والدین شان در خصوص ارزش ها و موضوعات مهم مانند: سخت کوشی، بلند پروازی تحصیلی و شغلی و خصوصیات شخصیتی مهم، باور و اعتقادات مشترک وجود دارد.

در واقع تفاوت نگرشی که بین نوجوان با هم دوه ای ها ( هم نسل های خود) در زمینه موضوعات اساسی مانند دین، کار، یا تحصیل وجود دارد خیلی بیشتر از تفاوت نگرش او با والدین است.

دلیل این شباهت در عقاید اصلی می تواند پس زمینه اجتماعی، دینی و فرهنگی مشترک و محیط رشدی مشترک با والدین باشد.

اما در موضوعاتی که سلیقه شخصی در آن مطرح است مانند سبک لباس پوشیدن، نوع مدل مو، انتخاب موسیقی دلخواه و مواردی از این قبیل، این شکاف نسل بارز است.

در این گونه موارد که ترجیحات و سلایق افراد، بیشتر تحت تاثیر مد زمانه و بسیار زودگذر می باشد، نوجوان از دوستان خود بیشتر تاثیر می پذیرد تا والدین یا  سایر بزرگسالان.

بر این اساس “داشتن مهارت کافی برای گفت و گو با فرزند” یکی از مهم ترین ابزارهایی است که می تواند تفاوت سلیقه ی شما و نوجوان تان را پوشش دهد و از مشکلات احتمالی به خوبی پیشگیری کند.

مطالعه ی واکنش های مغزی نوجوانان در هنگام استفاده از رسانه های اجتماعی

 

این مطالعه تاثیر دوستان و بسیاری از مسایل دیگر را در زندگی نوجوانان آشکار می سازد.

منبع: دانشگاه لوس آنجلس – کالیفورنیا

مطالعه ای بیسابقه توسط دانشگاه UCLA آمریکا با اسکن کردن مغز نوجوانان هنگام استفاده از رسانه های اجتماعی نشان می دهد، هنگامی که یک نوجوان در حال خوردن شکلات است و یا اینکه پولی را به عنوان جایزه دریافت می کند و یا هنگام مشاهده ی تعداد زیادی لایک برروی عکس خود و دوستانش در رسانه های اجتماعی، مدارهای مشابهی از مغز او فعال می شوند.

به 32 نوجوان با سنین 13 تا 18 سال گفته شد که در یک شبکه ی اجتماعی کوچک مشابه نرم افزار معروف اشتراک گذاری تصاویر اینستاگرام شرکت خواهند کرد. در این آزمایش در مرکز نقشه برداری مغز دانشگاه UCLA آمریکا به این نوجوانان تعداد 148 عکس ازجمله 40عکس که توسط هر کدام از نوجوانان آورده شده بود را برای مدت 12 دقیقه بر روی صفحه کامپیوتر نشان دادند و در همین حال با استفاده از تصویر برداریFMRI اقدام به تجزیه و تحلیل فعالیت های مغزی آنها کردند. برروی هر کدام از عکس ها تعداد لایک هایی که به ظاهر توسط دیگر نوجوانان شرکت کننده به هر عکس داده شده بود نیز نمایش داده شد، هر چند در واقع تعداد این لایک ها توسط خود محققان به هرکدام از این تصاویر اختصاص داده شده بود(پس از پایان آزمایش به نوجوانان شرکت کننده ساختگی بودن تعداد لایک ها گفته شد).

خانم لورن شرمن مسول تیم تحقیقاتی و از محققان مرکز نقشه برداری مغزی و همچنین مرکز رسانه های دیجیتال کودکان در دانشگاه UCLA لوس آنجلس در این باره می گوید:

“زمانی که نوجوانان عکس خود را با تعداد زیادی لایک می دیدند، ما شاهد فعالیت های زیادی در بخش های گسترده ای از مغز آنها بودیم.”

همچنین به گفته ی او بیشترین میزان فعالیت مغزی در بخشی از استریاتوم مغز موسوم به nucleus accumbens مشاهده شد، این قسمت مربوط به مدار پاداش مغزی است.

این مدارهای مغزی بخصوص در سنین نوجوانی بسیار حساس و فعال هستند. محققان زمانی که نوجوانان تعداد زیادی لایک بر روی تصاویر خود می دیدند شاهد فعال شدن منطقه ای از مغز موسوم به مغز اجتماعی  و منطقه ای از مغز مربوط به توجه دیداری بودند. نوجوانان در تصمیم گیری برای لایک کردن یک تصویر به شدت تحت تاثیر لایک های موجود برروی تصاویر بودند.

خانم شرمن می گوید: ” ما یک عکس یکسان را به نیمی از گروه با لایک های زیاد و به نیمی دیگر از گروه با تعداد لایک های کم برروی آنها نشان دادیم، هر عکس که دارای تعداد لایک های بیشتری بود به میزان بیشتری توسط آنها نیز لایک می شد. نوجوانان به اطلاعاتی که مورد تایید تعداد زیاد و یا حتی چند تن از همتایان آنها باشد واکنش متفاوتی نشان می دهند، حتی اگر شناختی از این افراد نداشته باشند.” این مطالعه در مجله ی دانش روانشناسی به چاپ رسیده است.

استاد روانشناسی و رفتار زیستی از موسسه ی علوم اعصاب و رفتار انسانSemel در دانشگاه UCLA لوس آنجلس خانم میرلا داپرتد در این باره می گوید:این تاثیرپذیری از دوستان می تواند در زندگی واقعی بسیار بیشتر باشد. او در ادامه گفت: “در این تحقیق، نوجوانان از افرادی که تصاویر را لایک کرده بودند هیچ شناختی نداشتند با اینحال تاثیر فشار همتایان در آنها کاملا مشهود است و گرایش آنها به سازگاری و پیروی کردن چه در سطح مغزی و چه در علایق و اینکه چه چیز را باید دوست داشته باشندکاملا مشخص است.”  طبیعتا انتظار می رود که این تاثیر پذیری در زندگی روزمره وواقعی به میزان بسیار بیشتری نمود پیدا کند زیرا لایک هایی که می بینند از طرف افراد غریبه نیستند بلکه از کسانی هستند که برای آنها اهمیت دارند.

آیا والدین باید در مورد رسانه های اجتماعی نگران باشند؟

محققان می گویند رسانه های اجتماعی نیز مانند دیگر رسانه ها جنبه ها و ویژگی های مثبت و منفی مربوط به خود را دارند.

دکتر داپرتو در این باره می گوید: بسیاری از نوجوانان در محیط اینترنت با کسانی ارتباط دوستانه برقرار می کنند که شناخت چندانی از آنها ندارند و بنابراین نگرانی والدین کاملا منطقی است. زیرا این مسئله می تواند این خطر را به وجود آورد که کودک و یا نوجوان تحت تاثیر افرادی  قرار گیرد که به رفتارهای پر خطر گرایش دارند.

مدیر مرکز رسانه های دیجیتال کودکان در دانشگاهUCLA لوس آنجلس و از نویسندگان این تحقیق می گوید: در گذشته والدین دوستان کودک خود را می شناختند اما زمانی که تعداد این دوستان به صدها تن می رسد دیگر راهی برای اینکه آنها را بشناسید وجود ندارد. اما دکتر شرمن به یک مزیت احتمالی شبکه های اجتماعی نیز اشاره می کند و می گوید: ” اگر دوستان فرزند نوجوان شما در رسانه های اجتماعی رفتاری مثبت را از خود نشان دهند این مساله می تواند تاثیری شگرف و بسیار مثبت برروی فرزند شما داشته باشد. بنابراین برای والدین این مسئله بسیار حائز اهمیت است که بدانند فرزند آنها در محیط اینترنت و شبکه های اجتماعی با چه افرادی در تعامل است و این دوستان اینترنتی چه مطالبی را برروی فضای مجازی قرار می دهند و چه مطالبی را لایک می کنند.به علاوه هویت فردی و شناخت یک نوجوان از خود به شدت تحت تاثیر نظراتدیگران است و نتایج تحقیقات ما نیز این مسئله را تایید می کند. اگرچه مسئله ی فشار همتایان در یک گروه برای پیروی کردن و سازگاری افراد همواره وجود داشته است امالایک های مورد بحث ما مسئله ای متفاوت است.

دکتر شرمن می گوید: ” در گذشته نوجوانانقضاوت‌های مستقل تری در باره ی خود، دیگران و مسایل پیرامون خود داشتند، اما زمانی که به لایک های آزمایشمان باز می گردیم دیگر ابهامی برای ما وجود ندارد. در جریان انجام تحقیقات به نوجوانان عکس هایی نشان داده شد که کاملا بی خطر بودند مانند تصاویری از غذاها و دوستان آنها، و همچنین عکس هایی پر خطر که شامل سیگار، مشروبات الکلی و تصاویر نوجوانان با پوشش نامناسب و تحریک آمیز بودند. دکتر گرینفیلد یکی از استادان برجسته روانشناسی دانشگاه UCLA در این باره گفت: برای هر سه نوع از تصاویر بی خطر، پرخطر، و حتی تصاویر خود آنها، نوجوانان بیشتر به لایک کردن تصاویری مبادرت می کردند که ظاهرا افراد بیشتری آنها را لایک کرده بودند. اثر سازگاری که مخصوصا در مورد تصاویر خود آنها نمود بیشتری پیدا می کند، اهمیت مسئله تایید توسط همسالان را برای ما آشکار می سازد.”

زمانی که نوجوانان تصاویر پرخطر رامشاهده می کردند مغز آنها در بخش های مربوط به کنترل شناختی و خود داری از واکنش فعالیت کمی نشان می دادند،این مناطق شاملdorsal anterior cingulate cortex, bilateral prefrontal cortices و lateral parietal corticesدرمغز می شوند. به گفته ی دکتر داپرتو این قسمتها از مغز مربوط به تصمیم گیری هستند و می توانند ما را از انجام کاری باز داشته و یا برای انجام کاری به ماچراغ سبز نشان دهند. او گفت: به نظر می رسد که مشاهده ی تصاویری که رفتارهای پر خطر را نشان می دهند موجب کاهش فعالیت بخش هایی از مغز نوجوان می شود که عمل ترمز و بازدارندگی را انجام می دهند. شاید دیدن این تصاویر عملا فیلترهای مغزی “مواظب باش” را در نوجوان تضعیف می کنند.

منبع: مشاورکو